Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Uygulama Rehberi
Hazırlanma tarihi: 18 Ağustos 2026
İçindekiler
- 1. Yönetmelik Öncesindeki Hukuki Durum
- 2. Kapsam
- 2.1. Kapsama giren kiralamalar
- 2.2. Taşıt sınıfı bakımından kapsam
- 2.3. Kapsam dışında kalan kiralamalar
- 2.4. Uzun süreli kiralamaların durumu
- 3. Yetki Belgesi
- 3.1. Belge zorunluluğu
- 3.2. Belge için aranan şartlar
- 3.3. Taşıtlarda aranan şartlar
- 3.4. Başvuru, tadil ve iptal
- 4. Sözleşme ve Zorunlu Belgeler
- 5. Bedeller, Depozito ve Hasar
- 5.1. Kira ve hizmet bedelleri
- 5.2. Depozito
- 5.3. Hasar ve arıza
- 6. İşletmenin Diğer Yükümlülükleri
- 7. İlan ve Aracı Platformlar
- 8. Bilgi Sistemi, Denetim ve Yaptırımlar
- 9. Yürürlük ve Uyum Takvimi
- 10. Uyum İçin Yapılması Gerekenler
- 10.1. Yürürlük tarihine kadar
- 10.2. 1 Temmuz 2027 tarihine kadar
- 10.3. 1 Ocak 2028 tarihine kadar
- 10.4. İlan ve aracı platformlar için
- 11. Açık Bırakılan Hususlar
- Kaynaklar
Ticaret Bakanlığınca hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, 15 Ağustos 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış olup 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Araç kiralama faaliyeti bu düzenlemeyle ilk kez faaliyete özgü bir yetki belgesi rejimine bağlanmakta, işletmelere filo, sözleşme, bedel ve hasar konularında ayrıntılı yükümlülükler getirilmektedir.
Bu rehber, araç kiralama faaliyeti yürüten işletmeler ile ilan ve aracı platformlar bakımından düzenlemenin kapsamını, getirdiği yükümlülükleri ve uyum takvimini bir arada göstermek üzere hazırlanmıştır. Metinde parantez içinde verilen madde numaraları, Yönetmeliğin ilgili hükümlerine yapılan atıflardır.
1. Yönetmelik Öncesindeki Hukuki Durum
1 Ocak 2027 tarihine kadar araç kiralama, sektöre özgü bir yetki belgesine bağlı değildir. Uygulanan kurallar çeşitli düzenlemelerde dağınık haldedir.
- Sözleşme ilişkisi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun kira hükümlerine tabidir. Kiracının özenle kullanma yükümlülüğü 316 ncı, iade yükümlülüğü 334 üncü maddede düzenlenmiştir.
- Kiracının tüketici olduğu hâllerde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun haksız şart denetimi uygulanır.
- 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun Ek 3 üncü maddesi, kiralayan kişi ile kiralanan araç bilgilerinin teslim anında genel kolluğa sistem üzerinden bildirilmesini, kiralanan araçlarda GPS bulundurulmasını ve konum kayıtlarının üç yıl saklanmasını zorunlu kılar.
- İş yeri bakımından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uygulanır.
- İşleten sorumluluğu, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve trafik cezalarında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu geçerlidir.
Söz konusu düzenlemeler yürürlükte kalmaya devam edecektir. Kimlik Bildirme Kanunundan doğan bildirim yükümlülüğü, Ticaret Bakanlığının kuracağı Bilgi Sisteminden bağımsız olduğundan iki sistem yan yana işleyecek ve birine uyum diğerinin yerine geçmeyecektir.
2. Kapsam
2.1. Kapsama giren kiralamalar
Bir kiralamanın Yönetmeliğe tabi olması için aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi ve kiralamanın istisnalardan birine girmemesi gerekmektedir (m. 2, m. 4).
- Kiralayan taraf gerçek veya tüzel kişi tacir ya da esnaf ve sanatkâr olmalıdır. Yönetmelik bu kişileri işletme olarak adlandırmaktadır.
- Kiralamaya konu taşıtın tescil belgesindeki sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olmalıdır.
- Kiralama, aynı kiracıya tek seferde veya kesinti bulunmayan dönemler hâlinde en fazla yirmi dokuz gün süreyle verilmiş olmalıdır.
- Kiracı tüketici olmalıdır. Yönetmelik tüketiciyi, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar.
Yönetmelik ayrıca ilan platformlarını ve aracı platformları, kiralama ilanlarına ilişkin kuralları ve bu platformların haksız ticari uygulamalarını kapsamaktadır.
2.2. Taşıt sınıfı bakımından kapsam
Yönetmelik motorlu kara taşıtını, 2918 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan ve tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar olarak tarif etmektedir (m. 4/1-m). Tanım iki şartı birlikte aramakta olup kiralamaya konu nesnenin hem Karayolları Trafik Kanunu anlamında taşıt olması hem de tescil belgesinde sayılan sınıflardan birini taşıması gerekir.
| Taşıt veya makine | Tescil belgesindeki sınıf | Kapsam |
|---|---|---|
| Otomobil | M1 | İçinde |
| Arazi taşıtı | M1G | İçinde |
| Kamyonet, panelvan, pikap | N1 | İçinde |
| Arazi tipi hafif ticari taşıt | N1G | İçinde |
| Minibüs, midibüs ve otobüs | M2, M3 | Dışında |
| Kamyon ve çekici | N2, N3 | Dışında |
| Motosiklet, moped, römork ve lastik tekerlekli traktör | L, O, T | Dışında |
| İş makinesi | Taşıt sınıflandırması dışındadır, trafik tescil belgesi düzenlenmez | Dışında |
| Kamp taşıtı ve motorkaravan | M1 | Dışında (taşıt sınıfından değil, m. 2/2 istisnasından) |
İş makineleri iki ayrı gerekçeyle kapsam dışındadır. Karayolları Trafik Kanunu, iş makinesini karayolunda insan, hayvan ve yük taşımasında kullanılamayan araç olarak tanımlayarak taşıtların dışında saymaktadır. Ayrıca bu araçların tescili trafik tescil kuruluşunca değil ziraat odaları ile ticaret ve sanayi odalarınca yapıldığından, araç sınıfı bilgisi taşıyan bir tescil belgeleri bulunmamaktadır. Dolayısıyla iş makinesi kiralaması Yönetmeliğin dışında kalır ve Türk Borçlar Kanununun kira hükümlerine tabi olmaya devam eder.
2.3. Kapsam dışında kalan kiralamalar
- Otuz gün ve daha uzun süreli kiralamalar. Operasyonel kiralama ve filo kiralama modelleri bu nedenle kapsam dışındadır.
- Kiracısı tüketici niteliğini taşımayan kısa süreli kiralamalar.
- Paylaşımlı kiralamalar. Yönetmelik bunu, fiziki olarak karşı karşıya gelinmeksizin üyelik sözleşmesi kapsamında başlatılan ve sonlandırılan, dakikalık veya saatlik verilen ve ortak taşıt havuzundan serbestçe teslim alınıp iade edilebilen hizmet olarak tanımlamaktadır.
- Kamp taşıtı kiralamaları.
2.4. Uzun süreli kiralamaların durumu
Yönetmelik uzun süreli kiralamalar bakımından maddi bir hüküm içermemektedir. Tanım maddesi bu kiralamayı, aynı kiracıya tek seferde veya kesinti bulunmayan dönemler hâlinde otuz gün veya daha uzun süreyle verilen hizmet olarak tarif etmekte, kapsam maddesi ise dışarıda bırakmaktadır (m. 4/1-s, m. 2/2). Dolayısıyla yetki belgesi, sözleşme düzeni, bedel ve depozito sınırları ile hasar rejimi uzun süreli kiralamalara uygulanmayacak, bu kiralamalar Türk Borçlar Kanununun kira hükümleri ile 1774 sayılı Kanunun Ek 3 üncü maddesindeki bildirim ve GPS yükümlülüğüne tabi olmaya devam edecektir. Kısa ve uzun süreli kiralama tanımlarının ikisinde de geçen "kesinti bulunmayan dönemler hâlinde" ibaresi, aynı kiracıya ardışık verilen sürelerin toplanmasını gerektirdiğinden bir kiralamanın birden çok sözleşmeye bölünmesi onu kısa süreli hâle getirmez. Anılan ölçüt ters yönde de işlemekte olup, uzatma sonucunda kesintisiz sürenin otuz güne ulaşması hâlinde kiralamanın uzun süreliye dönüşerek kapsamdan çıkacağı değerlendirilmektedir.
3. Yetki Belgesi
3.1. Belge zorunluluğu
Kapsama giren kiralamalar bakımından yetki belgesi olmadan ticari faaliyette bulunulamaz. Aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her kiralama işlemi ticari faaliyet sayılmaktadır (m. 5/1). Yalnızca kapsam dışı kiralama yapan işletmeler bu zorunluluğa tabi değildir. Belge, işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğünce Bilgi Sistemi üzerinden verilmekte, her işletme için ayrı düzenlenmekte ve devredilememektedir (m. 5/2, m. 5/4).
3.2. Belge için aranan şartlar
| İşletmede aranan şartlar | Kiralama sorumlusunda aranan şartlar |
|---|---|
| Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olunması | On sekiz yaşını doldurmuş olmak |
| Meslek odasına kayıtlı olunması | En az ilköğretim mezunu olmak |
| Meslek odası ve vergi kayıtlarındaki faaliyet konuları arasında motorlu kara taşıtı kiralamanın bulunması | İflas etmemiş veya iflas etmiş olsa bile itibarı yerine gelmiş olmak |
| İş yerinin, kiralama dışında ve sayılan istisnalar hariç başka bir mesleki ya da ticari faaliyet için veya ikamet amacıyla kullanılmaması | Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş ya da ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklanmamış olmak |
| Taşıtların Bilgi Sistemine kayıtlı olması ve aşağıdaki nitelikleri taşıması | Motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı (Seviye 4) mesleki yeterlilik belgesine sahip olmak |
İş yerine ilişkin şart, "yetkili satıcılık, sigortacılık, yol yardım ve çekici hizmetleri ile lastik ve aksesuar satışı gibi faaliyetler dışında" biçiminde kaleme alınmıştır (m. 6/1-ç). "Gibi" ibaresi nedeniyle sayım örnekseme yoluyla yapılmış olup kiralamayla bağdaşan benzer yan faaliyetlerin de istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkündür. Ağır vasıta ve iş makinesi kiralaması ile nakliyat gibi, kiralamayla bağı kurulamayan işler bakımından ise tereddüt bulunduğundan, karma faaliyet gösteren işletmelerin başvuru öncesinde il müdürlüğünün yaklaşımını teyit etmesi yerinde olacaktır.
Mesleki yeterlilik şartı yalnız sorumluyla sınırlı olmayıp belgeye sahip bulunmayan kişilerin kiralama danışmanı olarak istihdam edilmesi de yasaklanmıştır (m. 17/7). Danışman, işletmeye sözleşmeyle bağlı kiralama personeli olarak tanımlandığından (m. 4/1-n) belirleyici olan, personelin kiralama işlemlerinde fiilen görev alıp almadığıdır. Buna karşılık kiralama işlemine katılmayan destek personeli bakımından şart aranmaz.
3.3. Taşıtlarda aranan şartlar
| Konu | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Asgari taşıt sayısı (büyükşehir illerinin nüfusu otuz bini geçen ilçeleri) | On adet, en az beşi işletme adına tescilli. Bunlardan iki adedi hibrit veya elektrikli olmalı, en az biri Türkiye’de üretilmiş olmalıdır. | m. 6/1-e |
| Asgari taşıt sayısı (diğer ilçeler ve büyükşehir belediyesi olmayan iller) | Beş adet, en az ikisi işletme adına tescilli. Hibrit veya elektrikli taşıt şartı öngörülmemiştir. | m. 6/1-e |
| Yaş | Klasik taşıtlar hariç, model yılına göre en fazla altı yaş | m. 6/1-e |
| Kilometre | Elektrik motorlu taşıtlarda üç yüz bin, diğerlerinde yüz seksen bin kilometre | m. 6/1-e |
| Diğer | Ağır hasar kaydı bulunmaması, muayenesinin geçerli olması, zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması | m. 6/1-e |
Asgari sayının dışında kalan taşıtlar kiralama yoluyla temin edilebilmekte, nüfus verisinde ise bir önceki takvim yılının son gününe ait Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alınmaktadır (m. 6/5). Şube başvurularında vergi kaydına ilişkin şartlar merkez tarafından sağlanmışsa şube için de sağlanmış sayılır. Buna karşılık asgari taşıt sayısı şartının her bir şube için ayrıca sağlanması gerekmektedir (m. 6/2).
3.4. Başvuru, tadil ve iptal
Başvuru Bilgi Sistemi üzerinden yapılmakta, şartları taşıdığı tespit edilen işletme adına on gün içinde belge düzenlenmekte ve ret hâlinde gerekçelere sistemde yer verilmektedir (m. 7). Yetki belgesindeki bilgilerde değişiklik olması hâlinde otuz gün içinde tadil başvurusu yapılır ve başvuru on gün içinde sonuçlandırılır (m. 8).
Yetki belgesi dört durumda iptal edilmektedir (m. 9/1). Birincisi, şartlardan birinin kaybedilmesi ve on günden az olmamak üzere verilen süre içinde yeniden sağlanamamasıdır. İkincisi, uyarıya rağmen on gün içinde tadil başvurusunda bulunulmamasıdır. Üçüncüsü, Yönetmeliğe aykırılığın uyarıya rağmen verilen sürede giderilmemesidir. Dördüncüsü, aynı takvim yılı içinde aykırılığın tekrarlanmasıdır.
Üçüncü ve dördüncü sebeple iptal hâlinde, iptal edilen işletmeye bir yıl süreyle yetki belgesi verilmemektedir. Bu yasak, işletme sahibinin ya da temsile yetkili kişilerinin sahibi olduğu veya temsil ettiği diğer işletmeleri de kapsamaktadır (m. 9/3). Diğer iki iptal sebebi için böyle bir yasak öngörülmemiştir.
4. Sözleşme ve Zorunlu Belgeler
Yönetmelik, kiralamanın her aşaması için ayrı bir belge öngörmektedir. Bu belgeler düzenlenmediği veya zamanında verilmediği takdirde işletmenin hasar ve bedel talepleri dayanaksız kalmaktadır.
| Belge | Ne zaman düzenlenir | Kime verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ön bilgilendirme | Sözleşme kurulmadan önce | Kiracıya | m. 10/2 |
| Kira sözleşmesi | Taşıt tesliminden önce | Bir nüshası kiracıya | m. 10/1 |
| Rezervasyon formu | Ön ödemenin yapıldığı tarihte | Kiracıya elektronik ortamda | m. 11/1 |
| Taşıt teslim belgesi | Taşıt teslim edilirken, mevcut hasar ve arızaları gösterecek şekilde | Bir nüshası kiracıya | m. 12/3 |
| Taşıt iade belgesi | Taşıt iade alınırken. Fiziki temas olmadan yapılan iadelerde taşıtın fiilen teslim alındığı gün içinde | Bir nüshası kiracıya | m. 12/4 |
Ön bilgilendirmede taraf ve ek sürücü bilgilerine, hizmetin ve taşıtın temel niteliklerine, her bir hizmetin bedeli ile toplam kira bedeline, tarafların hak ve yükümlülüklerine, kiralamanın tarihlerine ve fesih koşullarına yer verilir. Sözleşmenin asgari içeriği ise ayrıca sayılmış olup (m. 10/3) bunlar arasında kasko teminat kapsamı, teminat dışı hâller ve muafiyet durumları, depozito tutarı ile kullanım ve iade koşulları, kasko poliçesindeki muafiyet bedeli ve bu bedeli aşan tutarın hangi hâllerde kiracıdan talep edileceği, kiracının hasar ve arızadan sorumlu olduğu durumlar ile tek taraflı fesih hâlleri bulunmaktadır.
İşletme, sözleşme kurulmadan önce kiracıya ve kiralama şartlarına ilişkin kontrollerini yapmakla yükümlü olup sözleşme kurulduktan sonra haklı bir sebep bulunmadıkça kiralamadan vazgeçemez (m. 10/5). Uzatma onayı alınmasına rağmen yeni bir sözleşme yapılmamışsa kira süresi aynı hüküm ve şartlarla uzamış sayılır (m. 10/6). Sözleşmenin aracı platform üzerinden kurulması hâlinde ise ön bilgilendirme ve sözleşmenin gönderilmesinden işletme ile platform müştereken sorumlu olmakta, platformun sorumluluğu kendisine iletilen bilgi ve belgelerin tam ve doğru aktarılmasıyla sınırlı kalmaktadır (m. 10/4).
Ön ödemeli rezervasyonlarda, rezervasyonun onaylanmasından hemen önce onayın ön ödeme yükümlülüğü doğurduğu açık ve anlaşılır şekilde bildirilmekte, bu bildirimin yapılmaması hâlinde kiracı rezervasyonla bağlı olmamakta ve ön ödeme yapmakla yükümlü tutulmamaktadır (m. 11/3). Kiracı ayrıca, rezervasyonun yapıldığı tarihte kiralama tarihini, saatini, yerini ve taşıtın segmentini gerekçe göstermeden değiştirebilir veya rezervasyonu bedelsiz olarak iptal edebilir (m. 11/7). Rezervasyon formundaki hususlar da haklı bir sebep bulunmadıkça tek taraflı değiştirilemez (m. 11/5, m. 11/10).
Rezervasyon formundaki segmentte bir taşıtın teslim anında mevcut olmaması hâlinde, ek bedel alınmaksızın eş değer veya daha üst segment taşıt teslim edilir. Bu da mümkün değilse kiracının onayıyla alt segment taşıt verilebilir, onay verilmediği takdirde rezervasyon bedelsiz olarak iptal edilebilir (m. 12/2). İadeden sonra taşıtın içi gecikmeksizin kontrol edilmekte, taşıtta kaldığı tespit edilen eşya aynı gün kiracıya bildirilmekte ve en az bir ay süreyle iş yerinde saklanmaktadır (m. 12/5). Sözleşmede açıkça belirtilen durumlar dışında taşıtın kararlaştırılan tarihten önce iadesi ise talep edilemez (m. 12/6).
5. Bedeller, Depozito ve Hasar
Yönetmelik, kiracıdan alınabilecek bedeller ile iade sürelerini sayısal sınırlara bağlamıştır. Aşağıdaki tabloda bu sınırlar bir arada gösterilmiştir.
| Konu | Sınır | Dayanak |
|---|---|---|
| Ücretsiz kilometre alt sınırı | Bir günün altındaki saatlik kiralamalarda en az yirmi, bir ila altı günlük kiralamalarda günlük en az yüz elli, yedi ila yirmi dokuz günlük kiralamalarda günlük en az yüz kilometre | m. 13/2 |
| Depozito üst sınırı | Altı gün ve altındaki kiralamalarda en fazla üç günlük, yedi ila yirmi dokuz günlük kiralamalarda en fazla yedi günlük kira bedeli | m. 14/1 |
| Depozitonun geri ödenmesi | Sözleşmenin sona erdiği ve taşıtın iade edildiği tarihi izleyen yedi gün içinde | m. 14/4 |
| Rezervasyon iptal bedeli | Kural olarak alınamaz. Teslim saatinden önceki yirmi dört saat içinde yapılan iptallerde, formda belirtilmişse en fazla bir günlük kira bedeli | m. 11/7 |
| Taşıtın teslim alınmaması hâlinde bekleme | Bir ila altı günlük kiralamalarda en az on iki saat, yedi gün ve üzeri kiralamalarda en az bir gün | m. 11/8 |
| Taşıtın teslim alınmaması hâlinde kesinti | Bir ila altı günlük kiralamalarda bir günlük, yedi gün ve üzeri kiralamalarda üç günlük kira bedelini aşamaz | m. 11/9 |
| Geç iade toleransı | Bir saate kadar gecikmede bedel alınamaz | m. 13/8 |
| Taşıtta unutulan eşyanın saklanması | Bildirimden itibaren en az bir ay | m. 12/5 |
| Belge ve sözleşmelerin saklanması | Beş yıl | m. 21/1-c |
5.1. Kira ve hizmet bedelleri
Tahsilat banka ve kredi kartı ile ön ödemeli kartlardan, havale veya elektronik fon transferi yoluyla ya da Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle yapılır (m. 13/1). Sayımda nakde yer verilmediğinden, Bakanlıkça yeni bir yöntem belirlenmedikçe nakit tahsilat yapılamayacağı sonucuna varılmakta olup aynı kural depozito bakımından da geçerlidir. Taşıtın kiracının belirlediği bir adreste teslim ve iadesi ile sözleşmeye ek sürücü yazılması hâllerinde ise, belgelendirilen maliyetlere ve riske göre ek hizmet bedeli talep edilebilir (m. 13/3, m. 13/4).
Kiracı ve sözleşmeyle belirlenen ek sürücü, yalnızca kira bedelini ödeyerek taşıtın kaskosundan, işletme güvencesinden ve zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanır. Bunlardan yararlanılması başka bir şart veya bedele bağlanamayacağı gibi (m. 13/5), kiralama hizmeti de ek sigorta, kasko ya da hasar güvencesi gibi bir mal veya hizmet alma şartına bağlanamaz (m. 17/3). Bu iki hüküm, ayrı bedelle satılan hasar güvencesi ürünlerini kapsam içi kiralamalar bakımından ortadan kaldırmaktadır. Kiracının talebi üzerine hızlı geçiş sistemi de hizmet bedeli alınmaksızın kullanıma sunulur ve yalnızca fiilen gerçekleşen geçiş ücretleri yansıtılır (m. 13/6).
5.2. Depozito
Depozitodan karşılanabilecek kalemler sayılmış olup (m. 14/2) bunlar ödenmeyen kira ve hizmet bedelleri, geç teslim bedelleri ile kilometre aşım bedeli, iadeden sonra ortaya çıkan geçiş ücretleri ve kural ihlali bedelleri, enerji tamamlama gideri ve kiracının kusuruyla oluşan, kasko veya işletme güvencesi dışında kalan hasar ve zararlardır. Bunun için sözleşmede kiracının onayının alınması ve tahsilattan önce bilgilendirme yapılması gerekmektedir. Taşıt tesliminde kolayca tespit edilemeyen arıza, çizik ve göçük gibi hasarlar ile olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar nedeniyle ise kesinti yapılamaz (m. 14/5).
5.3. Hasar ve arıza
Hasar konusunda ispat yükü işletmeye bırakılmıştır. Kira süresi içinde ortaya çıkan arızalarda, işletme ispatlamadıkça arızanın kiracıdan kaynaklanmadığı kabul edilir (m. 16/4). Kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep edilebilmesi için hasarın ve maliyetin yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelenmesi zorunlu olup işletmenin kendi personelince veya doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantılı kişi ve kuruluşlarca hazırlanan raporlar ispat aracı olarak kullanılamaz (m. 16/5). Teslim ve iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalar ile iade belgesinde belirtilmeyen hasarlar için de kiracıdan bedel talep edilemez (m. 16/6).
Kiracıdan kaynaklanmayan hasarlarda onarım masrafı, değer kaybı ve kira kaybı gibi kalemler talep edilemez (m. 16/8). Kiracıdan kaynaklanan hasarlarda dahi değer kaybı, taraflar anlaşmadıkça sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar olmaksızın talep edilemez (m. 16/9). İşletme, kira süresi boyunca kiracının ve ek sürücünün hasar kaynaklı mali sorumluluklarını güvence altına almakla yükümlü olup bu yükümlülüğünü kasko sigortasıyla da yerine getirebilir (m. 16/10).
Güvencenin dışında kalan zararlar dört başlıkta sayılmış olup bunlardan ilki ciddi güvenlik riski oluşturan trafik kuralı ihlalleridir. Yönetmelik söz konusu ihlalleri alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde taşıt kullanma, kırmızı ışıkta geçme, güvenlik şeridini usulsüz kullanma, ters şeritten gitme ile yarış veya hız denemesi örnekleriyle somutlaştırdığından, benzer ağırlıktaki ihlallerin de kapsanması mümkündür. Diğer üç başlık kasten verilen zararlar, taşıtın kiracının kusuru nedeniyle yetkisiz kişilerce kullanılması ve taşıtın yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasıdır. İşletme ayrıca, kimlik tespitini engellemek amacıyla kaza yerinin terk edilmesi veya resmî kaza tespit tutanağı düzenlenmemesi hâllerinde bu yükümlülüğe tabi değildir.
Kiracı, meydana gelen hasar ve arızaları gecikmeksizin işletmeye bildirir. Güvenliği etkileyen hasarlarda işletme, taşıtı güvenli şekilde onarım noktasına ulaştırır veya gerekli desteği sağlar (m. 16/1) ve bildirim için sürekli erişilebilir bir altyapı kurar (m. 16/3). Kiracıdan kaynaklanmadığı açıkça belli olan hasarlarda eş değer ikame taşıt tahsis edilir, bu mümkün değilse kalan süreye ilişkin bedeller ile depozito yedi gün içinde geri ödenir (m. 16/2).
6. İşletmenin Diğer Yükümlülükleri
- Kiralanan taşıtın cinsine göre geçerli ve uygun sınıf sürücü belgesi ibraz etmeyen kişilere taşıt kiralanamaz (m. 17/1).
- Kira süresi içinde periyodik bakım gerekmesi hâlinde bakım işletmece yaptırılır ve bakım süresi bedel talep edilmeksizin kira süresine eklenir (m. 17/4).
- Mevsim şartlarının gerektirdiği hâllerde kış lastiği sağlanır. Teslimden en az iki gün önce talep edilmesi hâlinde uygun nitelik ve hijyendeki çocuk bağlama sistemi verilir (m. 17/5).
- Bilgi Sistemine kaydedilmeyen ve yetki belgesi niteliklerini taşımayan taşıtlar ile güvenlik standartlarına uymayan taşıtlar kiraya verilemez (m. 15/1, m. 15/2). Güvenlik standardına ilişkin yasak, mevcut işletmeler bakımından 1 Ocak 2028 tarihine kadar uygulanmaz (Geçici m. 1/3).
- Sözleşmenin işletme tarafından tek taraflı feshi hâlinde karar gecikmeksizin kiracıya bildirilir (m. 17/6).
- İşletme, kiracının makul karar verme yeteneğini azaltan haksız veya hukuka aykırı ticari uygulamalardan kaçınmak ve Bakanlıkça alınan tedbirlere uymakla yükümlüdür (m. 17/8, m. 21/1).
7. İlan ve Aracı Platformlar
Yönetmelik, ilan platformları ile aracı platformlar için ayrı bir yükümlülük seti öngörmektedir. Aşağıdaki yükümlülükler her iki platform türü için geçerli olup söz konusu fıkranın tamamı 1 Ocak 2028 tarihine kadar uygulanmayacaktır (m. 18/1, Geçici m. 1/4).
- İşletmenin üyeliğinin veya kaydının yapılmasından ve yenilenmesinden önce Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi kontrolü yapmak ve belgesi bulunmayan işletmenin üyeliğine izin vermemek.
- İşletmenin yetki belgesi numarasının ve işletme adının ya da tescilli unvanının ilanlarda gösterilmesini sağlamak.
- İşletmenin ilana konu taşıta ilişkin ilan verme yetkisini, ilan yayımlanmadan önce Bilgi Sistemi üzerinden doğrulamak.
- İnternet tabanlı en az bir yöntem ve telefon aracılığıyla müşteri hizmetleri sunmak ve talepleri sonuçlandırmak.
- Piyasa yapısını bozucu veya tüketiciyi yanıltıcı ilanları önlemeye yönelik tedbirleri almak.
İşletmeler elektronik ortamdaki ilanlarında taşıtın markası, ticari adı, cinsi, tipi, model yılı ve enerji türü ile donanım, segment ve kilometre bilgilerine ve detaylı görsellerine yer verir. Havalimanı, tren garı veya otobüs terminalinde teslim belirtildiği hâlde işletmenin orada merkez veya şubesi bulunmuyorsa, bu husus ilanın görünür bir yerinde belirtilir (m. 18/2).
Haksız ticari uygulama yasağı hem ilan platformları hem aracı platformlar bakımından geçerlidir (m. 19/1). Yalnız aracı platformlar için her durumda haksız sayılan uygulamalar ayrıca sayılmış olup (m. 19/2) bunlar arasında kiralama için gerekli bilgilerin işletmeye zamanında ve eksiksiz iletilmemesi, işletme ve kiracıdan elde edilen verilerin işletmelerle rekabette kullanılması, işletmeye yapılacak ödemenin bedelin platform tasarrufuna girdiği ve taşıtın teslim edildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde yapılmaması, aracılık sözleşmesinde işletme aleyhine geçmişe yönelik değişiklik yapılması ve kamu kurumlarına veya adli mercilere başvurulduğu gerekçesiyle işletmenin sıralamada geriye düşürülmesi yer almaktadır.
8. Bilgi Sistemi, Denetim ve Yaptırımlar
Bakanlık, kiralama faaliyetleri ile taşıtların takibi amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemini kurar. Yetki belgesine sahip işletmelerin güncel listesine bu sistem üzerinden erişilir. Temin edilen taşıtlar kiralamaya konu edilmeden önce sisteme kaydedilir, tasarruftan çıkanların kaydı silinir (m. 20). Denetim yetkisi Bakanlığa ait olup il müdürlükleri aracılığıyla da kullanılabilmekte, yetkili idareler ise Bakanlığın talebi üzerine ön inceleme mahiyetinde denetim yapmaktadır (m. 22/1, m. 22/2).
Aykırılık hâlinde uygulanacak idari para cezaları 6585 ve 6563 sayılı Kanunlara atıfla belirlenmiştir (m. 22/3). Aşağıdaki tutarlar 2026 yılı için geçerli olup her yıl yeniden değerleme oranında artırılmaktadır. Yönetmelik 2027 yılında yürürlüğe gireceğinden uygulamada o yılın tutarları esas alınacaktır.
| Aykırılık | 2026 yılı tutarı |
|---|---|
| İşletmenin Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket etmesi | Her aykırılık için 28.620 TL ile 858.620 TL arasında |
| İlan ve aracı platformların yükümlülüklerine aykırılık | Her aykırılık için 28.620 TL ile 286.206 TL arasında |
| Denetimde istenen bilgi, belge ve kayıtların verilmemesi veya eksik verilmesi ya da denetimin engellenmesi | 143.102 TL ile 715.516 TL arasında |
Tekerrür kuralı iki kanunda farklı düzenlenmiştir. 6585 sayılı Kanuna dayanan cezalarda aynı takvim yılı içindeki tekrarda her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanırken, 6563 sayılı Kanuna dayanan cezalarda Bakanlıkça verilen sürede aykırılığın giderilmemesi ya da aynı aykırılığın ceza tebligatından itibaren bir yıl içinde tekrarlanması aranmaktadır. Her iki kanunda idari para cezalarının bir takvim yılına ilişkin toplamı için üst sınır öngörülmüştür.
Yönetmeliğe aykırılığın giderilmemesi veya tekrarı nedeniyle yapılan iptalde ayrıca bir yıl süreyle yeni belge verilmemesi, parasal yaptırımdan bağımsız ve etkisi daha ağır bir sonuç doğurmaktadır. Kimlik Bildirme Kanunundan doğan yükümlülüklerin ihlaline bağlı idari para cezaları da ayrıca uygulanmaya devam edecek olup anılan Kanunda, sayılan fiillerin aynı takvim yılı içinde dördüncü kez işlenmesi hâlinde işletme ruhsatının iptali öngörülmüştür.
9. Yürürlük ve Uyum Takvimi
| Tarih | Sonuç |
|---|---|
| 15 Ağustos 2026 | Yayım. Yalnız Geçici Madde 1’in ikinci fıkrasındaki muafiyet bakımından mevcut işletme sayılmanın esas alındığı tarihtir. |
| 1 Ocak 2027 | Yürürlük. Sözleşme ve rezervasyon kuralları, teslim ve iade belgeleri, kilometre ve depozito sınırları, hasar hükümleri ile işletmenin diğer yükümlülükleri uygulanmaya başlar. |
| 1 Temmuz 2027 | Mevcut işletmelerin yetki belgesi alması ve platformlarla akdedilmiş sözleşmelerin Yönetmeliğe uygun hâle getirilmesi için son tarih. |
| 1 Ocak 2028 | Mevcut işletmeler bakımından asgari taşıt sayısı, yaş ve kilometre şartları ile güvenlik standardına ilişkin yasağın uygulanmaya başlaması. Platform yükümlülüklerinin tamamının başlaması ve yetki belgesi almayan işletmelerin platform üyeliklerinin sonlandırılması. |
Yayım tarihi itibarıyla kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası kaydı bulunan ya da faaliyetini belgeleyen ve başvuru tarihine kadar faaliyetine kesintisiz devam eden işletmelerde öğrenim, iflas ve suç şartları aranmaz (Geçici m. 1/2). Muafiyet, gerçek kişi işletmelerinde o tarihteki işletme sahibi, tüzel kişi işletmeleri ve şubelerde ise o tarihte faaliyeti yürüten yetkili temsilcilerden biri tarafından yapılan başvurularda geçerlidir. Mesleki yeterlilik belgesi şartı bu muafiyetin dışında olduğundan mevcut işletmelerin de bu şartı sağlaması gerekmektedir. Bakanlık, geçiş hükümlerinde öngörülen sürelerin tümünü bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir (Geçici m. 1/6).
10. Uyum İçin Yapılması Gerekenler
Aşağıdaki takvim, Yönetmeliğin yayımı tarihinde faaliyette bulunan işletmeler içindir. Yürürlük tarihinden sonra faaliyete başlayacak işletmelerde bütün şartlar ilk başvuru anında aranacaktır.
10.1. Yürürlük tarihine kadar
- Filo envanterini tescil belgesindeki araç sınıfına göre ayrıştırmak ve hangi taşıtların kapsama girdiğini belirlemek.
- Meslek odası ve vergi kayıtlarındaki faaliyet konusuna motorlu kara taşıtı kiralamayı eklemek.
- Kira sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, rezervasyon formu, taşıt teslim belgesi ve taşıt iade belgesi şablonlarını yeniden hazırlamak.
- Depozito tutarlarını üst sınırların içine çekmek, çek, senet ve benzeri borç doğurucu belge alma uygulamasını kaldırmak.
- Ayrı bedelle satılan hasar güvencesi ve muafiyet indirimi ürünlerini kaldırmak, maliyeti kira bedeline yansıtacak fiyatlama yapısını kurmak.
- Kilometre paketlerini asgari sınırlara uyarlamak ve tahsilatı nakit dışı yöntemlere göre düzenlemek.
- İşletmeyle bağlantısı bulunmayan bir ekspertiz kuruluşuyla anlaşmak.
- Hasar ve arıza bildirimi için sürekli erişilebilir bir iletişim kanalı ile yol yardım hizmetini kurmak.
- Belge saklama süresini beş yıla çıkarmak.
10.2. 1 Temmuz 2027 tarihine kadar
- Kiralama sorumlusu ve kiralama danışmanları için mesleki yeterlilik belgesi sürecini tamamlamak.
- İş yerini 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendine uygun hâle getirmek, kiralamayla bağı kurulamayan faaliyetler bakımından il müdürlüğünün yaklaşımını teyit etmek.
- Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi başvurusunu yapmak, geçici hükümdeki muafiyetten yararlanabilmek için kesintisiz faaliyet kaydını belgeleyebilir durumda tutmak.
- Platformlarla akdedilmiş sözleşmeleri Yönetmeliğe uygun hâle getirmek.
10.3. 1 Ocak 2028 tarihine kadar
- Klasik taşıtlar hariç olmak üzere, model yılına göre altı yaşın veya kilometre sınırının üzerindeki taşıtları filodan çıkarmak.
- Asgari taşıt sayısını ve hibrit ile elektrikli taşıt kompozisyonunu tamamlamak, şube yapısında şartın her şube için ayrıca sağlandığını doğrulamak.
10.4. İlan ve aracı platformlar için
- Üyelik ve kayıt süreçlerini Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi doğrulamasına bağlamak, ilan verme yetkisi doğrulamasını ilan yayımı öncesine yerleştirmek.
- İlan alanlarına yetki belgesi numarası ile işletme adı veya tescilli unvan bilgisini eklemek.
- İnternet tabanlı en az bir kanal ve telefon üzerinden müşteri hizmetleri kurmak.
- Aracılık sözleşmelerini haksız ticari uygulama listesine göre taramak, geçmişe yönelik aleyhe değişiklik ve sıralama düşürme hükümlerini kaldırmak.
- İşletmeye yapılacak ödemeyi beş iş günü içinde tamamlayacak şekilde ödeme akışını kurmak.
11. Açık Bırakılan Hususlar
- Bilgi Sisteminin kurulma takvimi metinde belirtilmemiş olup sistemin yürürlük tarihinde hazır olmaması hâlinde başvurular fiilen yapılamayacaktır.
- Yönetmelik belgeyi "motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı (Seviye 4) ulusal yeterliliğine dayalı belge" olarak tanımlamaktadır (m. 4/1-l). Mesleki Yeterlilik Kurumu nezdinde yürürlükte olan yeterliliğin adı ise "Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4)" olup adlandırmalar örtüşmemektedir.
- Bakanlığa hizmet bedellerinin üst sınırlarını belirleme, mesleki eğitim şartı getirme ve büyükşehir belediyesi olmayan illerde asgari hibrit ve elektrikli taşıt sayısını saptama yetkisi verilmiş olup bu konularda ikincil düzenleme beklenmektedir (m. 13/9, m. 6/3, m. 6/4).
- Yetki belgesinin geçerlilik süresi, yenilenmesi ve başvuru için alınacak ücret veya harç düzenlenmemiştir. Belgenin reddine veya iptaline karşı izlenecek idari başvuru yolu da gösterilmemiştir.
- Kişisel verilerin korunmasına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, kiracı ve ek sürücü verileri, GPS konum kayıtları ile Bilgi Sistemine yapılacak aktarımlar bakımından 6698 sayılı Kanun uyarınca ayrıca değerlendirme gerekmektedir.
Kaynaklar
- Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik (RG 15/8/2026-33341)
- 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (RG 29/1/2015-29251)
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (RG 5/11/2014-29166)
- 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu, Ek 3 üncü madde (RG 11/7/1973-14591)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 3 üncü, 22 nci ve 85 inci maddeler (RG 18/10/1983-18195)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 299 uncu ve devamı maddeler
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 5 inci madde
- Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (RG 27/8/2024-32645)
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Yetki belgesi başvurusu, sözleşme ve belgelerin hazırlanması ile filo planlaması öncesinde Nova Hukuk ile temasa geçilmesi önerilir. Tüm telif hakları saklıdır.
